Cukrzyca

cukrzyca

Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób, nie tylko u osób starszych. Szacuje się, że na całym świecie jest nawet 400 milionów ludzi, którzy na nią chorują. U wielu schorzenie to nie zostało jeszcze rozpoznane. Utrzymujące się nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi jest przyczyną wielu poważnych powikłań, które powodują znaczne obniżenie jakości życia i/lub utratę samodzielności.

Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się nieprawidłowym stężeniem glukozy we krwi, do którego dochodzi na skutek zaburzeń w wydzielaniu insuliny lub wykorzystywaniu jej przez organizm. Wyróżnia się:

  • cukrzycę typu I – insulina nie jest produkowana z powodu uszkodzenia komórek trzustki,
  • cukrzycę typu II – insulina jest produkowana, ale tkanki są na nią oporne, w wyniku czego nie spada stężenie glukozy we krwi,
  • cukrzycę ciężarnych – powstaje na skutek zmian hormonalnych i ustępuje po porodzie.

U osób starszych najczęściej występuje cukrzyca typu 2, dlatego to na niej będę skupiać się w tym artykule.

Jakie są przyczyny cukrzycy?

Cukrzyca typu II jest spowodowana przede wszystkim stylem życia. Chodzi przede wszystkim o te zachowania, które są powszechnie uznawane za niezdrowe, a więc: otyłość, nieprawidłową dietę (nadmiar węglowodanów, nadmiar tłuszczów nasyconych), brak aktywności fizycznej, stres. Uważa się, że wpływ mogą mieć także czynniki genetyczne – im więcej osób w rodzinie ma cukrzycę, tym większe predyspozycje. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem.

Objawy cukrzycy

Istotnym problemem jest to, że objawy cukrzycy przez długi czas mogą nie występować w ogóle. Nieprawidłowości wykrywa się dopiero w badaniach laboratoryjnych krwi. Pierwsze dolegliwości na ogół pojawiają się, gdy choroba jest już na bardziej zaawansowanym poziomie i doszło do uszkodzenia tkanek na skutek podwyższonego stężenia glukozy we krwi.

Objawy cukrzycy to:

  • wzmożone pragnienie,
  • częstsze oddawanie moczu,
  • wzmożony apetyt,
  • niezamierzona utrata masy ciała,
  • nawracające infekcje (głównie układu moczowo-płciowego),
  • uczucie przewlekłego zmęczenia,
  • zaburzenia wzroku.

Jak wygląda leczenie cukrzycy?

Leczenie cukrzycy zależy w dużej mierze od tego, na jakim stopniu zaawansowania jest choroba. Celem terapii w każdym przypadku jest utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi i zapobieganie wystąpieniu groźnych dla zdrowia powikłań. U wszystkich chorych konieczne są:

  • zmiana stylu życia,
  • edukacja (pacjenta i jego rodziny na temat choroby, powikłań, metod leczenia),
  • regularne badania laboratoryjne, kontrola poziomu glikemii i zgłaszanie się na wizyty kontrolne do poradni diabetologicznej.

Przez zmianę stylu życia rozumie się utrzymywanie prawidłowej masy ciała, zmianę diety (przede wszystkim ograniczenie węglowodanów, dań smażonych, wysokoprzetworzonych) oraz codzienną aktywność fizyczną – sport powinien być dostosowany do możliwości organizmu, jeżeli nie ma możliwości dobrą opcją są także długie spacery.

Jeżeli zmiana stylu życia nie pomaga, lekarz może zadecydować o włączeniu leków przeciwcukrzycowych. Najczęściej są to środki, które zawierają metforminę. Mają one postać tabletek i przyjmuje się je doustnie. W bardziej zaawansowanej cukrzycy konieczne jest uzupełnianie insuliny. Wówczas konieczne są iniekcje podskórne – dawka i schemat terapii są dostosowywane indywidualnie do każdego pacjenta.

Powikłania cukrzycy

Powikłania cukrzycy znacznie obniżają jakość życia, a niektóre z nich mogą być przyczyną utraty samodzielności i skrócenia oczekiwanej długości życia (szacuje się, że nawet o 10 lat). Zaburzenia pojawiają się najczęściej na skutek nieprawidłowo leczonej choroby. Dotyczą one przede wszystkim narządu wzroku (retinopatia), układu nerwowego (neuropatia) i układu krążenia (udar, choroba niedokrwienna serca), ale są to także: zespół stopy cukrzycowej, uszkodzenie nerek, spadek odporności, gorsze gojenie się ran.

Zdarzają się także ostre powikłania cukrzycy. Mowa przede wszystkim o hipoglikemii i hiperglikemii. Oba z nich stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji medycznej. Można je rozpoznać po charakterystycznych objawach oraz po zmierzeniu stężenia glukozy we krwi glukometrem.

Hipoglikemia to stan obniżonego stężenia glukozy we krwi. Zaburzenie to pojawia się głównie u osób leczonych insuliną, np. na skutek przyjęcia zbyt dużej dawki leku lub spożycia zbyt małego posiłku. Objawy to:

  • zaburzenia koncentracji,
  • dezorientacja,
  • wilczy głód,
  • zaburzenia widzenia,
  • zawroty głowy,
  • drżenie kończyn,
  • wzmożone pocenie,
  • utrata świadomości.

Natomiast hiperglikemia to stan znacznie podwyższonego stężenia glukozy. Jej objawy to: wzmożone pragnienie, kwaśny zapach z ust, ból głowy, nudności i wymioty, suchość w ustach, senność, zaburzenia świadomości (a nawet śpiączka).

Polecamy także: Proces pielęgnowania pacjenta z cukrzycą

Similar Posts