Profilaktyka przeciwodleżynowa

Każdy opiekun osoby leżącej powinien wiedzieć, jak wygląda profilaktyka przeciwodleżynowa. Rany powstałe na skutek ucisku nie tylko są przyczyną bólu, ale również pogorszenia stanu i jakości życia pacjenta. Warto pamiętać, że odleżyny mogą ulec zakażeniu, co jest bardzo niebezpieczną sytuacją.

Odleżyny są efektem długotrwałego ucisku na tkanki. Najczęściej obserwuje się je na kości krzyżowej, pośladkach, piętach, łopatkach i łokciach. Głównie jest to problem osób długotrwale unieruchomionych. Profilaktyka przeciwodleżynowa to kompleksowe działania, które należy włączyć już na samym początku opieki nad osobą chorą.

Jak wygląda profilaktyka przeciwodleżynowa?

Profilaktyka przeciwodleżynowa to kompleksowe działanie, na które składa się kilka elementów. Należy pamiętać, że jest to proces, który powinien trwać przez cały okres opieki nad osobą chorą. W jego trakcie należy współpracować z pielęgniarką, fizjoterapeutą, dietetykiem oraz lekarzem.

Odleżyny są efektem ucisku na tkanki, dlatego jednym z elementów profilaktyki przeciwodleżynowej jest częsta zmiana pozycji osoby chorej. Należy tego dokonywać raz na 3-4 godziny. Wiele zależy od stanu i możliwości pacjenta:

  • chorzy nieprzytomni powinni być obracani na boki z zastosowaniem różnego rodzaju poduszek, wałków i podkładów dla odciążenia pięt, łokci i innych miejsc szczególnie narażonych na niedokrwienie;
  • chorzy częściowo sprawni mogą być sadzani na wózek (z zastosowaniem różnego rodzaju podkładek) lub pionizowani – warto jednak pamiętać, że w pozycji siedzącej również istnieje ryzyko powstania odleżyn.

Profilaktyka przeciwodleżynowa obejmuje również prawidłową pielęgnację ciała. Należy pamiętać o tym, aby:

  • skóra osoby chorej zawsze była czysta i sucha,
  • stosować środki o pH odpowiednim dla skóry,
  • odpowiednio nawilżać skórę,
  • podczas toalety wykonać delikatny masaż skóry i oklepywanie,
  • dbać o częstą zmianę pampersów i pieluchomajtek,
  • regularnie kontrolować stan skóry,
  • unikać pocierania podczas osuszania skóry,
  • dbać o częstą zmianę pościeli,
  • unikać przesuwania podczas zmiany pozycji osoby chorej,
  • nie stosować talku i innych zasypek (zwłaszcza w połączeniu z kosmetykami na bazie oliwki),
  • stosować odzież z naturalnych materiałów i dbać o to, aby była ona odpowiednio naciągnięta (zwłaszcza na plecach),
  • podczas czynności higienicznych wykonywać gimnastykę bierną.

Konieczne jest codzienne ścielenie łóżka osoby chorej. Prześcieradło i podkład należy poprawić za każdym razem, gdy dojdzie do jego zsunięcia. Wszelkiego rodzaju zagniecenia uciskają skórę i przyczyniają się do powstania odleżyn. Nie można dopuścić również do tego, aby na materacu lub prześcieradle zbierały się okruszki.

O zauważonych zmianach na skórze zawsze trzeba poinformować pielęgniarkę lub lekarza.

Materace przeciwodleżynowe

Materace przeciwodleżynowe zapobiegają powstawaniu ucisku na tkanki. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu jednego z trzech mechanizmów:

  • pianki poliuretanowej,
  • systemu rurek pulsacyjnie wypełnianych powietrzem,
  • systemu komór wypełnianych powietrzem na zmianę.

Profilaktyka przeciwodleżynowa u osób, które nie mają żadnych zmian na skórze, polega na zastosowaniu materaca z pianki poliuretanowej. Nie jest to jednak reguła, dlatego zawsze należy dokonać oceny ryzyka powstania odleżyn (dokonuje tego pielęgniarka) i na jej podstawie dobrać odpowiedni sprzęt. Więcej na ten temat można przeczytać we wpisie: Wyposażenie pokoju chorego.

Żywienie w profilaktyce przeciwodleżynowej

Żywienie w profilaktyce przeciwodleżynowej odgrywa ogromną rolę. Dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych substancji odżywczych oraz minerałów jest w stanie skutecznie zapobiegać uszkodzeniom tkanek. Oczywiście postępowanie powinno być kompleksowe. Sama zmiana diety nie wystarczy.

Bardzo ważne jest, aby wszystkie substancje odżywcze, witaminy i minerały pochodziły z produktów spożywczych. Dodatkowa suplementacja nie jest wskazana u osób, u których nie zostały stwierdzone niedobory. Opiekun powinien dbać o to, aby dieta była różnorodna, bogata w świeże warzywa i owoce, tłuszcze roślinne, produkty z pełnego ziarna, nabiał. Są to cenne źródła składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Profilaktyka przeciwodleżynowa obejmuje dietę wysokobiałkową. Z zastrzeżeniem, że chodzi o białko pełnowartościowe – takie, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy w odpowiednich proporcjach. Ich źródłem mogą być: jajka, ryby, mięso (cielęcina, drób, polędwica wołowa), biały ser, jogurt naturalny, mleko, ale też warzywa strączkowe. Podczas przygotowywania posiłków dla osób chorych warto unikać smażenia. Zamiast tego można gotować na parze, dusić lub piec w piekarniku.

Nie można zapomnieć o odpowiednim nawodnieniu pacjenta. Każdy powinien wypić przynajmniej 1,5-2 l wody dziennie.

Zobacz: Ból – proces pielęgnowania

Similar Posts