Udar cieplny

Last modified date

Udar cieplny jest potencjalnie śmiertelnym skutkiem przegrzania organizmu, kiedy oddawanie nagromadzonego ciepła jest utrudnione lub uniemożliwione. Występuje najczęściej podczas wysokiej temperatury powietrza, długiego przebywania na słońcu lub wyczerpującego wysiłku fizycznego. Szczególnie niebezpieczny jest dla małych dzieci i osób starszych.

Udar cieplny – objawy

Kiedy temperatura wewnątrz ciała przekracza 41 stopni Celsjusza w komórkach organizmu dochodzi do zmian – uszkodzenia błon komórkowych i denaturacji białek – a w konsekwencji dysfunkcji ulega układ nerwowy i inne narządy.

Początkowe objawy hipertermii to osłabienie, wzmożona potliwość, blada skóra, nudności, ból i zawroty głowy, bolesne kurcze mięśni, chwiejny chód. W miarę postępowania przegrzania i związanego z nim odwodnienia pojawiają się wymioty, brak potliwości, sucha skóra, skrajne zmęczenie, zaburzenia świadomości, niepokój, gorączka, przyspieszone tętno, zaburzenia świadomości, splątanie, majaczenie, drgawki, śpiączka.

Udar cieplny może doprowadzić do niewydolności nerek, wątroby, niewydolności oddechowej, encefalopatii, zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (tworzenie licznych mikrozakrzepów), a ostatecznie może nastąpić śmierć.

Czynniki ryzyka wystąpienia udaru cieplnego

Udar cieplny może wystąpić nagle i dotyczy każdego. Najbardziej narażone są dzieci, u których mechanizmy termoregulacji nie są jeszcze do końca wykształcone oraz osoby starsze. Ryzyko wystąpienia udaru zwiększają:

  • choroby przewlekłe, zwłaszcza choroby układu krążenia
  • osłabienie organizmu
  • otyłość
  • zażywanie niektórych leków – moczopędnych, antyalergicznych, neuroleptycznych
  • spożywanie alkoholu w nadmiarze
  • duży wysiłek fizyczny na słońcu lub w wysokiej temperaturze
  • długie przebywanie w saunie lub ciepłej wodzie
  • przebyty już wcześniej udar cieplny
  • picie małej ilości wody

Udar cieplny – pierwsza pomoc

Ważne jest, aby zacząć działać, kiedy pojawią się już pierwsze lekkie objawy hipertermii.

Chorego należy przenieść w chłodne, zacienione miejsce, zalecić odpoczynek i nawadniać doustnie (w miarę możliwości elektrolity lub woda z solą). Można ściągnąć jego ubranie i skraplać ciało wodą, zastosować chłodne okłady, zwłaszcza na kark i skronie lub zanurzyć chorego w chłodniejszej wodzie. Trzeba pamiętać, że okłady i woda nie mogą być zbyt zimne, ponieważ obkurczając naczynia krwionośne pozbawiamy ich zdolności oddawania ciepła.

W przypadku wystąpienia cięższych objawów należy wezwać pogotowie ratunkowe i rozpocząć schładzanie chorego. Należy przenieść go w chłodne miejsce i stosować wilgotne chłodne okłady na skronie, kark, klatkę piersiową i pachwiny (w te miejsca, przez które przebiegają duże naczynia krwionośne). Osobie z zaburzeniami świadomości nie należy podawać płynów, jeżeli nie jest w stanie sama się napić (ryzyko zachłyśnięcia).

Osobę z objawami przegrzania organizmu należy obserwować. W przypadku wystąpienia niewydolności oddechowej należy rozpocząć RKO.

 

Udar cieplny może prowadzić do trwałych uszkodzeń układu nerwowego Rokowanie zależy od czasu jaki upłynął od wystąpienia objawów do udzielenia pomocy, czynników ryzyka i zaawansowania objawów.

Angelika Janowicz

Od sześciu lat jestem związana z medycyną i naukami o zdrowiu. Posiadam wykształcenie pielęgniarskie. Prowadzę portal dla studentów pielęgniarstwa, na którym dzielę się swoją wiedzą i treściami, które ułatwią przyszłym medykom wejście do niezwykłego świata medycyny. Obecnie współpracuję z agencją SEO w zakresie tworzenia artykułów o tematyce zdrowotnej dla dużych serwisów internetowych.

1 Response

  1. Czasami warto usiąść w fotelu i pomyśleć o tego typu sprawach. Fajnie, że są ludzie, którzy chcą się dzielić swoimi doświadczeniami z innymi za pomocą Internetu. Co byśmy bez niego dziś zrobili, ehh…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Post comment