Ćwiczenia oddechowe

Last modified date

Ćwiczenia oddechowe są przez wielu pacjentów bagatelizowane. Nie zdają sobie oni sprawy z tego, jak wiele korzyści przynosi dla naszego organizmu ta pozornie prosta aktywność.

Ćwiczenia oddechowe – cele i mechanizm

Istota ćwiczeń oddechowych polega na wykorzystaniu podwójnego mechanizmu oddychania. Wykonujemy oddechy automatycznie, poza naszą świadomością, ale możemy również w pewnym stopniu świadomie sterować pracą mięśni oddechowych, głębokością wdechów i wydechów oraz torem oddychania.

Ćwiczenia oddechowe:
– uczą prawidłowego oddychania
– poprawiają wentylację płuc
– zwiększają pojemność życiową płuc
– ułatwiają usuwanie wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych
– są elementem relaksacji i zmniejszania lęku
– wzmacniają mięśnie oddechowe
– zwiększają ruchomość klatki piersiowej
– są elementem profilaktyki zapalenia płuc u pacjentów leżących
– umożliwiają polepszenie funkcji oddechowych u pacjentów po zabiegu chirurgicznym
– zmniejszają nasilenia duszności
– profilaktyka niedodmy

W ćwiczeniach oddechowych zwraca się szczególną uwagę na tor oddychania, częstotliwość oddechów i ich miarowość, oddech przez nos i przez usta, stosunek wdechu do wydechu, zaangażowanie mięśni oddechowych, pozycję ciała, symetrię ruchu klatki piersiowej.

Zasady

  1. Ćwiczenia oddechowe zawsze należy zacząć od relaksacji,odprężenia i rozluźnienia mięśni.
  2. Ćwiczenia należy wykonywać rano, przed posiłkiem.
  3. Gimnastykę oddechową wykonuje się w pozycji wygodnej dla pacjenta (zazwyczaj leżąca lub siedząca).
  4. Dostosowanie czasu trwania i intensywności ćwiczeń do stanu i samopoczucia pacjenta.
  5. Nie powinno się narzucać pacjentowi tempa ćwiczeń.
  6. Wdech powinien być wykonywany nosem, a wydech ustami.
  7. Jedno ćwiczenie powinno być powtórzone 3-4 razy, a po nim nastąpić przerwa.
  8. Urozmaicanie ćwiczeń, np. wspomaganie ich ruchami kończyn górnych.

 

Ćwiczenia oddechowe – rola pielęgniarki

– Nawiązanie kontaktu z pacjentem
– Poinformowanie o celu gimnastyki, zasadach i zakresie współpracy
– Przygotowanie fizyczne i psychiczne pacjenta.
– Edukacja pacjenta dotycząca metod relaksacji i odprężenia.
– Ocena sprawności układu oddechowego pacjenta
– Konsultacja z lekarzem i rehabilitantem.
– Przygotowanie warunków zewnętrznych (intymność, wywietrzenie sali, temperatura ok. 20 stopni)
– Nauczenie pacjenta wykonywania ćwiczeń samodzielnie

Rodzaje ćwiczeń oddechowych

1. Ćwiczenia celowe
oddychanie z oporem
opór jest na wydechu, co pogłębia kolejny wdech, np. wydech przez zaciśnięte usta
natężony wydech
krótko i mocno, tak jak przy zdmuchnięciu świeczki
liczenie na głos na jednym wydechu
pacjent powinien doliczyć co najmniej do 7
nadmuchiwanie balona lub papierowej torebki
gwizdanie, dmuchanie, syczenie „rrr”
ułatwia odkrztuszanie wydzieliny
wydmuchiwanie powietrza przez rurkę zanurzoną w wodzie
można do tego wykorzystać słomkę i naciętą butelkę z 500 ml 0.9% NaCl

Istnieją specjalne aparaty do wykonywania ćwiczeń oddechowych. Spotkałam się z nimi tylko na nielicznych oddziałach. Są to:
– Aparat Spiroflo – polega na przedmuchiwaniu wody z butelki pełnej do pustej
– Aparat Triflo – posiada 3 kulki w środku, zwiększa siłę wydechu
– Aparat Flutter – posiada metalową kulkę w środku, ułatwia odkrztuszanie
– Aparat Pulmovol – stymulacja głębokiego wdechu.

2.  Ćwiczenia wspomagane
Wspomaganie polega na łączeniu ruchów kończyn z rytmem oddychania:
– wdech: kończyny górne w bok, wydech: skrzyżowanie ich na klatce piersiowej
– wdech: uniesienie kończyn górnych, wydech: opuszczenie ich
– pozycja leżąca, dłonie złączone na brzuchu, wdech: uwypuklenie brzucha, wydech: ucisk dłońmi
– wdech: uniesienie kończyn dolnych, wydech: opuszczenie ich
– kończyny zgięte w kolanach, ręce wzdłuż tułowia, wdech, wydech: dotknięcie dłonią przeciwległego                         kolana
– pozycja leżąca, wdech: uniesienie głowy i przyciągnięcie kolan do klatki piersiowej, wydech: pozycja                       wyjściowa
– pozycja siedząca, ręce wzdłuż ciała, wdech: przeniesienie kończyny górnej lewej nad głową na prawą                       stronę, wydech: przeniesienie jej z powrotem na stronę lewą

3. Oddychanie przeponowe
Polega na używaniu przepony przez głęboką relaksację mięśni brzucha. Ćwiczenia oddychania
przeponowego należy przeprowadzać w pozycji leżącej.

wdech – brzuch wypukły, wydech – brzuch wklęsły, klatka piersiowa nie porusza się.

Należy pamiętać, aby ćwiczenia oddechowe nie były zbyt forsowne i obciążające, ponieważ możemy osiągnąć efekt odwrotny do zamierzonego – zmęczenie mięśni oddechowych i nasilenie duszności.

Angelika Janowicz

Od sześciu lat jestem związana z medycyną i naukami o zdrowiu. Posiadam wykształcenie pielęgniarskie. Prowadzę portal dla studentów pielęgniarstwa, na którym dzielę się swoją wiedzą i treściami, które ułatwią przyszłym medykom wejście do niezwykłego świata medycyny. Obecnie współpracuję z agencją SEO w zakresie tworzenia artykułów o tematyce zdrowotnej dla dużych serwisów internetowych.

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Post comment